Landa-lanak eta mendietako baliabideak erabiltzeko lanak egitean sortzen diren hondakinak, behar bezala kudeatzen badira, ekoizpen-zikloan sar daitezke berriro

Batzuetan, oker gaude, ingurune naturalean garatzean, nekazaritzak eta landare-jatorriko elikagaien ekoizpenak ez dutela hondakinik sortzen pentsatzean. Eta gauza bera gertatzen da basogintzarekin, basoetako baliabide naturalen kudeaketarekin. Ziurtzat jotzen dugu natura autoerregulatu egiten dela eta nekazaritzako lanen edo inausketen hondakinak oreka naturalean itzuliko direla, ingurumenerako inolako ondorio negatiborik gabe.

Baina, baliabide naturalak eraldatzen dituen beste edozein giza jarduera ekonomikok bezala, nekazaritzak eta basogintzak ere hondakinak sortzen dituzte. Hondakin horiek urtarokoak izan ohi dira, aprobetxatu ezin diren laboreen hondarren edo soroetan egin behar diren garbiketen ondorioz, ekoizpenari eusteko eta hurrengo uztetarako prestatzeko, edo landatzean, inaustean edo zuhaitzak botatzean sortzen direnen ondorioz. Hau da, une jakin batzuetan baino ez dira sortzen, hala nola soroen prestaketan, ereitean edo laboreen uztan.

Nekazaritzako hondakintzat hartzen dira, halaber, nekazaritzako elikagaien industrietatik datozen hondakinak, hala nola ardoaren edo fruitu lehorren fabrikazioa, eta zur-landareetan edo kortxozko edo paper-orezko fabriketan sortzen direnak.

Nekazaritza- eta basogintza-hondakinak behar bezala kudeatu behar dira, eta bereizi eta gaikako bilketa egin behar da, ingurumena honda ez dadin, lurzoruak eta akuiferoak kutsatuz edo pertsonen osasunari eragiten dioten arazoak ere sortuz. Adibidez, metatutako eta utzitako laboreen hondakinek intsektuen edo karraskarien izurriteak eragin ditzakete. Nekazaritza- eta baso-hondakinekin zuzenean lotutako beste arrisku bat da bereizi gabe erretzea da; izan ere, atmosferara gasak botatzeaz gain, sute larriak eragin ditzake.

Jasangarritasunaren 7 printzipioei jarraituz gero, nekazaritza- eta baso-hondakin horiek erraz berreskura eta berrerabil daitezke hainbat prozesutan, eta ekoizpen-zikloan berriro sar daitezke:

- Hori egiteko modu ohikoenetako bat lurzoru landagarrietan sartzea da, lurzoru horiek deskonposizio naturala izan dezaten. Hala, soroak aberasten dituen substratu gisa funtzionatzen dute.

- Hondakin horiekin beste leku batzuetan erabiliko den konposta sortzeko ere bildu daitezke.

- Soroetako hondakinak kudeatzeko ohiko eta ingurumen aldetik jasangarria den beste jarduera bat da abereentzako elikagai gisa erabiltzea. 

- Erregai gisa erabiltzen badira, baso-hondakinak, hala nola adarrak eta enborrak, balorizatu egin daitezke beroa lortzeko, bai etxe partikularretako tximinietan, bai industrian.

- Energia-iturri alternatibo gisa, nekazaritza-hondakinak biomasa gisa baloriza daitezke beroa edo energia elektrikoa sortzeko.

- Lehengai bihur daitezke produktu berriak lortzeko, hala nola, altzariak, zelulosak, argizariak, olio esentzialak...

Gure etxeetan sortzen ditugun hondakinekin gertatzen den bezala, zuzen tratatu behar ditugu giza jarduerak landan edo mendian sortzen dituen hondakinak, gure baliabide naturalak kontserbatzeko eta ingurumena zaintzeko.