Energetikoki eraginkorrak diren aparatuek energia eta baliabide naturalak arduraz erabiltzen laguntzen dute

Gero eta gehiago dira egunero erabiltzen ditugun tresna elektronikoak. Garbigailua, hozkailua, labea, mikrouhin-labea, telebista, mugikorra, ordenagailua, lanparak, iratzargailuak... Tresna elektroniko horiek guztiek energia kontsumitzen dute, batzuetan baloratzen ez dugun eta bere ekonomia- eta ingurumen-kostu handia kontuan hartu gabe kontsumitzen dugun ondasun urria.

Energia-iturri jasangarriak egon arren, hala nola eguzki-energia, energia-balorizazioa edo energia eolikoa, gure etxeetan kontsumitzen dugun energia lortzeko, oraindik ere erregai fosilen mende gaude neurri handi batean, hala nola petrolioa edo gas naturala; erregai horiek, baliabide natural ez-berriztagarriak erabiltzeaz gain, atmosferara CO2 eta berotegi-efektuko beste gas asko igortzen dituzte.

Horregatik, elektrizitatea kontsumitzen duten produktu guztiak arduraz erabiltzeaz gain, gure etxeetan tresna elektronikoek ingurumenean duten eragina murrizteko eta, bide batez, gure elektrizitate-fakturan aurrezteko har dezakegun beste neurri bat produktu berriak erostean haien eraginkortasun energetikoa kontuan hartzea da.

Energia-eraginkortasuna energiaren erabilera eraginkorrean oinarritzen da. Hau da, funtzio bererako, energia gutxiago kontsumitzen duten aparatuak aukeratzea. Eraginkortasun horren adibiderik argiena gure etxeak argiztatzen dituzten bonbillak dira. Argi bera sortzeko, ohiko goritasun-bonbillek (2012an Europako Batasunean fabrikatzea debekatu zen, eraginkortasun txikia zutelako) 100 W kontsumitzen zituzten; diseinu hobeari esker, berriz, egungo led bonbillek 10 eta 15 W bitartean baino ez dute kontsumitzen, eta, beraz, energia aurrezten dute eta atmosferara CO2 gutxiago isurtzen dute.

Printzipio hori bera aplika dakieke gure etxeetan erabili ohi ditugun tresna elektroniko guztiei. Horregatik, produktu elektroniko berri bat erostean, haren eraginkortasun energetikoa kontuan hartu behar dugu. Lana errazteko, Europako Batasunak ezarritako Energia-etiketa bat dago. Etiketa horrek aparatu elektronikoak eskala batean sailkatzen ditu, bere eraginkortasunaren arabera.

Eskala kolore berde iluneko A letratik hasi, eraginkorrena, eta kolore gorri iluneko G letraraino doa, eraginkortasun energetiko txikienekoa. Nahitaez aplikatu behar da produktu-talde hauetan: hozkailuak eta izozkailuak, ontzi-garbigailuak, garbigailuak, telebistak, bonbillak eta lanparak, etiketa saltokian argi ikusteko moduan eduki behar dutenak.

Etiketa horien bidez, azkar identifika dezakegu zein produktu elektroniko den eraginkorrena, letren eta koloreen eskalari eta etiketan espresuki adierazi behar diren datuei esker, hala nola urteko energia-kontsumoa. Etiketek beste aldagai batzuk ere azaltzen badituzte, hala nola, hozkailu batek funtzionatzen duenean egiten duen zarata edo garbigailu batek erabiltzen den bitartean kontsumitzen dituen ur-litroak. Faktore horiek ere erabakigarriak izan behar dute zer produktu erosi erabakitzeko orduan.

Batzuetan, eraginkortasuna prezioan isla daiteke, eta gailu eraginkorrenak garestiagoak eginez. Hala ere, kontsumitzen duten energiaren kostua eraginkortasun txikienekoen aldean kontuan hartuta, energetikoki eraginkorrenak diren etxetresna elektrikoak merkeago izaten dira epe luzean. Adibidez, bere bizitza baliagarrian, A energia-sailkapena duen garbigailu batek ehunka euro aurrez ditzake energia- eta ur-kontsumoan, eta, beraz, eraginkorragoak ez diren beste batzuk baino merkeagoa da, nahiz eta merkeagoak izan erosteko orduan.

Etxetresna elektrikoak egoki erabiltzeak ere eraginkortasun energetikoari laguntzen dio. Garbigailuen eta ontzi-garbigailuen kasuan, adibidez, ekoizleek programarik eraginkorrenak aukeratzeko emandako jarraibideei jarraitzen badiegu eta haien karga-ahalmena ahalik eta gehien aprobetxatzen badugu, energia elektrikoa eta ura aurreztuko ditugu. Telebista edo ordenagailuak bezalako gailu elektronikoak erabat itzaltzea ere aurrezteko modu ona da, pausatze edo standby moduetan energia kontsumitzen jarraitzen baitute inolako zerbitzurik eman gabe. Hozkailuko edo izozkailuko ateak etengabe ireki eta oraindik bero dauden elikagaiak sartuz gero, horrelako aparatuek hozteko egin behar duten ahalegin handiagoa da. Beraz, erabilera desegokiak saihestu behar dira.

Nolanahi ere, kontuan hartu behar da erabiltzen ari ez garen gailu elektroniko batek piztuta jarraitzen duenean xahutzen dela energia gehien. Inor ez dagoen gela batean piztuta dagoen lanpara bat, atea gaizki itxita duen hozkailu bat edo neguan leiho irekiak dituen berogailu bat, aparatuak oso eraginkorrak izan arren, baliabideak xahutzen ariko dira, ez baitigute zerbitzu ematen. Horregatik, gogoratu behar da energia elektrikoa modu arduratsuan erabiltzea dela energia elektrikoa kontsumitzeko modurik onena. Behar dugunean eta ahalik eta modurik eraginkorrenean erabiltzen da.