Bilgarrien eta ontzi mota ezberdinen birziklatzea

2021/03/22

Gure erosketa-poltsari begiratu besterik ez dago etxe gehienetan erabiltzen diren ontzi-kopuru handia ikusteko. Latek, botilek, potoek, brikek, bilgarriek eta poltsek kanpoko faktoreetatik babesten dute edari- edo janari-edukia, hala nola argitik edo hezetasunetik, garraiatzean jasan daitezkeen kolpeetatik, eta, aldi berean, haien biltegiratzea errazagoa egiten dute. Gure etxeko garbiketa-produktuak eta gure higiene pertsonalerako erabiltzen ditugun produktuak gordetzen ere laguntzen digute.

Hondakin mota horretatik sortzen den hondakin-kopuru handia eta ingurumenerako eta pertsonen eta animalien osasunerako ekar ditzaketen arriskuak kontuan hartuta, garrantzitsua da ingurumen-ikuspegia izatea ontziak ekoiztean, erabiltzean eta botatzean, betiere jasangarritasunaren 7 printzipioei jarraituz: ontziak irizpide jasangarriak erabiliz Birdiseinatzea; erabiltzen ditugun ontziak eta bilgarriak ahalik eta gehien Murriztea; ontziak berriz erabiltzea; bigarren bizitza eman diezaiekegunak Berrerabiltzea; ontziak behar bezala Birziklatzea materialak ekoizpen-zikloan berriro sartzeko; birziklatu ezin diren ontzietako materialak Berreskuratzea; ontziak kontsumitzeko moduan Berreztea; eta Birgizartaratzea, ontziak behar bezala kudeatzeko prozesuei esker tokiko enplegua eta egoera ahulean dauden pertsonentzako lan-aukerak sortuz.

Mota, tamaina eta forma guztietako ontziak daude, baita hainbat materialetakoak ere. Ohikoenak beira, papera eta kartoia, aluminioa eta latorria, eta plastikoa dira, bakoitzak bere abantaila eta desabantailekin. Beraz, ontzi bakoitza fabrikatzeko erabilitako materialak kontuan hartu behar dira birziklatzeko modu egokia zein izan behar den jakiteko.

Beirazko ontzien kasuan, estankoak direnez eta iragazterik ez dutenez, ezin hobeak dira produktu likidoetarako, hala nola edarientzat eta olioarentzat, eta, gardenak direnez, presentzia handia behar duten produktuak saltzeko ohiko ontzia dira, hala nola eztia eta marmelada, ozpinetakoak edo kontserbak, edo lurrinak eta produktu kosmetikoak. Material iraunkorra da, gure etxeetan erraz berrerabil daiteekena adibidez, etxean ditugun janari-soberakinetarako ontziak erabiliz.

Botatzeko orduan, berde koloreko beira edukiontzian utzi behar da, tratamendu-instalaziora eraman ahal izateko. Bertan, materialen arabera sailkatzen da, garbitzen da, eta emaitza birrintzean hauts bat lortzen da, beirazko ontzi berriak egiteko lehengai gisa erabiliko dena, lehengai berriekin fabrikatutakoekin alderatuta ura eta energia aurreztuz.

Papera eta kartoia ohiko materialak dira etxean jasotzen ditugun bidalketa-kutxetan, bai etxean zerbitzatutako janarian, bai beste produktu batzuetan, elikagai lehorren ontzietan, beste bilgarri delikatuago batzuk babesteko erabiltzen dira, beste material batzuekin ontziratutako produktuekin egindako paketeetan eta gure erosketak eramateko poltsetan. Ontzi eta bilgarri horiek, janari- edo koipe-hondakinekin zikinak ez badaude, papera edukiontzi urdinean utzi behar dira, ondoren tratamendu-instalazioetara eramateko. Han, osatzen duten zuntzak bereizteko txikitu eta bigundu egiten dira. Sortzen den materiala kartoizko eta paperezko produktu berriak egiteko erabiltzen da, eta horri esker, zuhaitzik ez da mozten landare-zuntz berriak lortzeko.

Gainera, kartoia eta papera birziklatzeak ura eta energia bezalako baliabideak aurrezten ditu, eta atmosferara gas kutsagarriak igortzea saihesten du. Nolanahi ere, kartoia eta papera osatzen duten zuntzen bizitza mugatua da; beraz, ingurumenerako egokiena ahal den neurrian haien erabilera murriztea eta ahal den guztietan berrerabiltzea da.

Edari-latetan erabiltzen diren aluminiozko ontziei eta kontserbetan edo aerosoletan erabiltzen diren latorrizko ontziei dagokienez, ezin hobeak dira barruan dituzten produktuak, batez ere elikagaiak, denbora luzez egoera ezin hobean kontserbatzeko, baita urtetan ere, kanpoko erasoen aurrean erresistenteak eta oso seguruak baitira. Metalezko ontzien beste abantaila bat osatzen dituzten materialak dira, bere ezaugarriak galdu gabe infinituki birzikla daitezkeen aluminioa eta altzairua.

Horretarako lehen urratsa ontzi horiek hori koloreko ontzi arinen edukiontzira eramatea da. Erabilitako materialaren arabera bereizitako latak garbitu egiten dira  eraman dezaketen tinta-hondarrak kentzeko, eta tenperatura altuko labeetan urtzen dira. Prozesu horren ondorioz, ontzietako aluminioa eta altzairua lortzen dira, ondoren, latak, automobilak, eraikuntzako materialak eta beste produktu batzuk egiteko erabiliko direnak, eta etorkizunean ere birziklatu ahal izango direnak, baliabide naturalak atera beharrik gabe.

Plastikoa hainbat abantaila eskaintzen dituen materiala da, hala nola arintasuna, malgutasuna eta deformazioari eta kolpeei aurre egiteko erresistentzia, eta gardena edo opakua izan daiteke; beraz, ezin hobea da edozein produktu ontziratzeko, kontserbatzeko, gordetzeko eta garraiatzeko. Baina elikagaien ontzietarako, garbiketa-produktuetarako edo kosmetikoetarako erabiltzen diren plastikoak kutsagarriak izan daitezkeen hainbat materialez osatuta daude, gehienak petroliotik eratorriak, eta horrek arrisku handiak dakartza ingurumenerako eta pertsonen osasunerako.

Plastikoak ingurumenean duen eragin negatiboa, mendeetan zehar luzatu daitekeena, saihesteko, ezinbestekoa da gure etxeetan berrerabili ezin diren plastikozko ontzi guztiak birziklatzea eta ontzi arinen edukiontzira eramatea. Berriz ere, ontzi motak bereizi egiten dira, material plastiko bakoitza bere aldetik birziklatu ahal izateko; garbitu, txikitu eta urtu egiten dira, plastiko-mota bakoitzeko unitate txiki bihurtzeko, eta ekoizpen-katean berriro sartzen dira, plastiko birziklatutik produktu berriak sortzeko. Gainera, gure ontziak birziklatzeari esker, hondakin kutsatzaile batek gure ibai eta itsasoetan amaitzea saihesten da. Ontzi edo bilgarri bakoitza non utzi behar den zalantzarik izanez gero, Bizkaireziklaren bilatzailera jo dezakegu, eta bertan, hondakin mota bakoitza non utzi behar dugun kontsultatu ahal izango dugu.

Birziklatze-prozesua, ingurumena modu arduratsuan babesten laguntzeaz gain, ekonomia jasangarria garatzeko aukera ere bada, gure hondakinetatik sortzen diren baliabideak tokiko lanpostuak sortzeko aprobetxatzen dituena.

Garbikerren Berriak